Kotodama İstanbul Academia 1

Açıklama

Türkiye’de Japonya - Japonya’da Türkiye çalışmaları üzerine oluşturduğumuz akademik kitapların ilki olan Kotodama İstanbul Academia 1, disiplinlerarası bir akademik çalışma olarak  9 yazarın makalelerinden oluşuyor. Kitabın ilk yazısı “Türkiye’de Japonya Çalışmaları” Üzerine Düşünmek, kitabın editörü Esin Esen tarafından kaleme alındı. Uzmanlığı eski ve klasik Japon edebiyat ile çeviribilim olan Esen, bu yazıyı kitabın editörü olarak, Kotodama Academia kitaplarının başlangıcında, tüm alanı tanımlayarak, alandaki çalışmaları konumlandırmak amacıyla oluşturdu. Yazıda ilk olarak “hala bir kavram karmaşası” olduğu belirtilen “Japonya çalışmaları” ve “Japonoloji” kavramları irdelenerek, tanımları yapılıyor. Daha sonra Türkiye’de Japonya çalışmalarının kapsamı ve disiplinlerarası yapısı üzerinde duruluyor. Esen yaptığı bibliyografya çalışmasıyla tarih, dil, edebiyat disiplinleri odağında, sosyal bilimler alanındaki çalışmaları sınıflandırarak bu alanda yapılan çalışmaları aktarıyor. Makalenin sonunda Türkiye’de Japonya çalışmaları alanında faaliyet gösteren akademisyenlerin listesi bulunuyor. Kaynakça da, disiplinlere göre farklı başlıklarda sınıflandırılmış kısmi bir bibliyografya özelliği gösteriyor. İbrahim Soner Özdemir’in yazısı felsefe ve estetik üzerine. Özdemir, Türkiye’de Japon düşüncesi, felsefe ve estetik üzerine çalışmalar yapan nadir akademisyenlerden. Akademisyen olarak Özdemir’in özelliği lisansını inşaat mühendisliği üzerine yaptıktan sonra yüksek lisansını sanat tarihi ve doktorasını da Japon felsefesi üzerine yapmış olması. Ayrıca doktora araştırma bursuyla gittiği Japonya’da Estetik (bigaku) eğitimi aldı. Özdemir’in, mühendislik eğitiminden geldiğini düşündürten, konuları alışılmışın dışında irdeleyen bir akademik yönü var. Tüm bu farklı disiplinlerin bir araya gelmesi ise çalışmalarındaki özgünlüğün temelini oluşturuyor. Böylece çalışmalarının etki alanı, felsefenin dışında, sanat, edebiyat hatta dil çalışmaları ve diğer disiplinleri de kapsayabiliyor. Bu kitaptaki Boşluk ve Çiçek Japonya’da Yaşlanmanın Estetiği, Özdemir’in bahsettiğimiz akademik yönlerini yansıtan, alana katkı sağlayan bir makale. Yazı Özdemir’in sözleriyle “Japon kültüründe yaşlanmış, yıpranmış ve yıkılmış olana verilen estetik değerin kendine özgü niteliğini” incelemektedir. Japon kültüründe estetik olarak görülen bu yönle Batı kültüründeki farklılığı vurgulayarak, “Japonya’da farklı dönemlerden gelen sanat, mimarlık, restorasyon ve koruma uygulamalarından seçilen örneklerle ilgili estetik değerlendirmeler temelinde” ikeru, hana ve kū kavramları çözümlenmektedir. Devrim Çetin Güven Japon edebiyatı ve karşılaştırmalı edebiyat alanlarında dikkat çekici çalışmalar veren bir akademisyen. Çalışmalarında seçtiği konular da, konuları ele alış biçimi de özgünlük taşıyor, kuramın kalıplarına eserlerini sığdırmaya çalışmadan, edebi kuramlardan ve akımlardan yararlanması fark yaratıyor. Türkiye’de Japonoloji bölümünü bitirdikten sonra, Japon edebiyatı eğitimini Japonya’da tamamladı. Japon edebiyat araştırmalarının önemli isimlerinden Yoichi Komori’nin öğrencisi.  Karatani’nin “Derinliğin Keşfi—Modern Japon Edebiyatının Kökenleri” adlı edebiyat kuramı eserinin çevirmenlerinden. Bu kitapta yer alan yazısının başlığı “Japoncadan Türkçeye İlk “Karşılaştırmalı” Edebiyat Kuramı Çevirisi Derinliğin Keşfi’nde  Shōyō Tsubouchi ve Sōseki Natsume’nin İzleri “. Yukarıda saydığımız birikim ve akademik özelliklerini yansıtan dikkat çekici bir çalışma. Karatani’nin “kuramsal karşılaştırmalı edebiyat” çalışması olan kitabının “karşılaştırmalı, kuramsal perspektif kazanmasında etkili olan (Japon) kaynakların neler oldukları “ sorusuyla yola çıkıyor. Bunun cevabını “ sadece Japonya’nın değil, belki de dünyanın (erken) postmodern anlamda ilk yazın kuramı projelerinden biri olan Sōseki Natsume’nin Edebiyat Kuramı ve onun öncülü Shōyō Tsubouchi’nin Romanın Özü çalışmalarının Karatani’ye esin kaynağı” olduğu şeklinde ortaya koyuyor. Elinizdeki kitabın editörü Esen’e göre, kuramların kalıpları dışında düşünebilen Güven’in, gelecekte oluşturacağı edebiyat kuramının ilk adımları olduğu hissini yaratıyor. Kitapta, Türkçe- Japonca ilk sözlük konusunu ele alan Zeynep Gençer Baloğlu’nun eğitimi, onu Türkiye-Japonya alanında farklı bir yere konumlandırıyor. “Japon dili  eğitimi” üzerine lisansını tamamlayan Baloğlu, yüksek lisansını Japonya’da, Türkçe-Japonca dil alanında karşılaştırmalı olarak tamamlamıştır. Doktorasını ise Türkiye’de, Türkoloji çatısı altında yine Türkçe-Japonca karşılaştırmalı olarak yapmıştır. Türkiye’de hem Japonoloji hem de Türkoloji eğitimi almış az sayıda akademisyenden biridir. Bu da çalışmalarında farklılığı ve konuları geniş ve kapsamlı bir bakış açısı ile iki alanındaki birikimiyle ele almasını sağlamaktadır. Bu kitapta yer alan  “İlk Türkçe Japonca Sözlük Mecmua-i Lügat’te Selamlama İfadeleri -Türkçe Japonca Karşılıklar Ekseninde-“ başlıklı makalesi bu yönünü yansıtan bir eserdir. Osmanlı Döneminde 1893’e tarihlenen, Türk-Japon ilişkilerinin başlangıç döneminde oluşturulan Türkçe Japonca üç dilli sözlük Mecmua-i Lügat 2018 yılında Dündar’ın çalışmasıyla gün yüzüne çıkmıştır. El yazması ve tek nüsha olarak hazırlanan bu eseri araştırmacılar Türkiye’de Japonya çalışmalarının başlangıcı, Japon dili eğitiminin başlangıcı ve Japoncadan çeviri ediminin başlangıcı gibi pek çok açıdan ilk olarak konumlandırmaktadırlar. (Bkz. Gençer Baloğlu makaleleri). Gençer Baloğlu, Türkoloji eğitimi sayesinde Osmanlıca bilmekte, Osmanlı arşivlerini kullanabilmektedir. Japonca eğitimi ve karşılaştırmalı dil üzerine yaptığı çalışmaları sayesinde sözlüğü kapsamlı olarak analiz edebilmektedir. Sözlüğü bir bütün olarak ele alarak kitaplaştırmakta olan  Gençer Baloğlu, aynı zamanda eseri sözlük bilim, dil, karşılaştırmalı çalışmalar gibi farklı açılardan incelediği makaleler yayınlamaktadır. Bu kitaptaki makalesinde, sözlükteki “Mülâkat・會(あ)ひ・Rencontre” altındaki Türkçe cümlelere” sözlüğün yazarı “Mustafa Asım tarafından verilmiş olan Japonca