Twelve Years a Slave, özgürlük ve kölelik kavramlarını çarpıcı bir şekilde karşıtlık içinde ele alır. Solomon Northup'un özgür bir insan olarak yaşadığı hayat ile köle olarak geçirdiği yıllar arasındaki uçurum, bu karşıtlığın en belirgin örneğidir. Kitap, özgürlüğün sadece fiziksel bir durum değil, aynı zamanda ruhsal bir durum olduğunu da vurgular. Northup'un yaşadığı acılar, kölelik sisteminin ne denli insanlık dışı olduğunu gösterirken, özgürlüğe duyduğu özlem ve mücadele, insan ruhunun dirençliliğini simgeler. Bu bağlamda, okuyucuya özgürlüğün değerini ve insan onurunu sorgulatmayı amaçlar.