Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküş sürecinde dış güçlerin etkisi ne kadar belirleyici olmuştur?

Dış güçlerin Osmanlı İmparatorluğu üzerindeki etkisi, çöküş sürecinde oldukça belirleyici olmuştur. İngilizlerin stratejik müdahaleleri, Osmanlı'nın zayıflayan yapısını daha da kırılgan hale getirmiştir. Uluslararası ilişkilerdeki dengelerin değişmesi, Osmanlı'nın içindeki siyasi çatışmalarla birleşince, dış müdahaleler adeta bir domino etkisi yaratmıştır. Bu durum, Osmanlı'nın varlığını sürdürebilmesi için gereken birliği ve direnci zayıflatmış, neticede imparatorluğun çöküşüne hız kazandırmıştır. Dolayısıyla, dış güçlerin etkisi, yalnızca askeri alanla sınırlı kalmayıp, ekonomik ve sosyal dinamikleri de derinden etkilemiştir.