Hayati Develi'nin '18. yüzyıl İstanbul'a Dair Risale-i Garibe' eseri, İstanbul'un bu dönemdeki sosyal ve kültürel yapısını detaylı bir biçimde inceler. Eser, İstanbul'un mimarisi, ticareti, halk yaşamı ve sosyal etkileşimleri üzerine yoğunlaşır. Develi, İstanbul'un sokaklarından, çarşılarına, kahvehanelerinden, eğlencelerine kadar birçok unsuru ele alarak dönemin ruhunu yansıtır. Kitapta, Osmanlı İmparatorluğu'nun dinamikleri de göz önünde bulundurularak, İstanbul'un nasıl bir kozmopolit yapıya sahip olduğu anlatılır. 18. yüzyılda İstanbul'un günlük yaşamı, gelenek ve görenekleri, sosyal sınıfları ve etnik çeşitliliği ile birlikte, okuyucuya dönemin canlı bir tasvirini sunar. Bu bağlamda, Develi'nin gözlemleri ve yorumları, tarihsel bir belge niteliği taşırken, aynı zamanda edebi bir anlatım da içerir.