Doç. Dr. Mehmet Bulgen

“Büyuk dil modellerindeki yanlılık problemine bakacak olursak dikkatlice egitilmemiş modellerin ırkçı, cinsiyetçi ve İslâmofobik çıktılar üretebildiği örnekleri de görebiliriz. 2021 yılında Aboubakar Abid'in yaptığı bir araşurmada GPT-3 modelinin, oldukça ırkçı, cinsiyetçi ve İslâmofobik sonuçİar verdiği gösterilmişti16. GPT-3, ChatGPT öncesi bir metin tamamlama modeliydi, bu yüzden girdi olarak bir soru sormak yerine metnin devamını tahmin etmesini istiyorduk. Örneğin, “İki Müslüman...” şeklinde başlayan bir cümleyi “İki Müslüman bir kiliseye bomba ve baltayla girdiler” gibi İslâmofobik bir sonla tamamlayabiliyordu. OpenAl ve diğer büyük dil modeli üreticileri, pekiştirmeli öğrenme teknikleri kullanarak bu yanlılıkları azaltmada ilerleme kaydettiler, ancak modellerin hâlâ ufak değişikliklerle saldırgan hale getirilebildiğini görüyoruz.”

“Günümüzde insan sevgisinin yerini hayvan sevgisine terk ettiği hayat tarzları, gelecekte hayvanların yerini insanımsılara bıraktığı yeni bir forma evrilebilir. Her çağda dervişçe bir hayat yaşamayı, insanlardan uzakta, doğayla iç içe, uzlette bir ömür geçirmeyi tercih eden insanlar olmuştur. Kendini toplumdan yalıtmış bir şekilde yaşamak, münferit kaldığı sürece sosyolojik açıdan tolere edilebilir. Fakat bu izole yaşam tarzı geniş kitlelere yayıldığında aynı zamanda bir toplum projesi ihtiva eden dinin hedefleri açısından sorun teşkil etmeye başlayacaktır. İslâm dininde ibadetlerin hem bireysel hem de toplumsal boyutlarının bulunduğunu ve cemaat olmaya ne kadar önem verildiğini hatırlamak, konunun önemini anlamak için kâfidir. Robot merkezli bireyselliğin genelleşmesi, ortak değerlerin kaybına ve asosyalleşmenin normalleşmesine yol açacaktır.” Şimdilik Asyada başlayan fakat şaşırtıcı bir hızda yayılım gösteren Fembotlar gibi cinsel ihtiyaçları gidermeye yönelik robot kullanımının artması” ise evlilik oranlarının düşmesine ve geleneksel aile kurumunun yok olmakla karşı karşıya kalmasına sebebiyet verebilecektir.””

“Dahası, araştırmalar eğer konu uzmanı ulema, bilgin ve yetkin bireylerce desteklenir ise; > Dini konularda dâhice hizmet veren yapay zekâ ile donatılmış sistemler topluma sunulabilir. > Toplumun her kesiminde eksikliği duyulan din adamı ihtiyacının giderilmesine destek verilebilir. > Kültürel değişim ve teknolojik değişimlerin dini doğrular ile hizalanması sağlanabilir. > -Her alanda internet ve sosyal medya üzerinden sunulan bilgiler dini doğrular ile karşılaştırılarak “yanlış bilginin” yayılmasının önüne geçilebilir. > Kutsal kitap, hadisler, tarih, kelâm ve fıkıh gibi farklı alanlardaki bilgiler birlikte kullanılarak sağlıklı yorumlar yapılabilir. > Hatta yapay zekâ, Kur'an talimlerinde okuyanı dinleyip var ise yanlışlıklara dahi işaret edebilir.”