İlber Ortaylı

“Sevgiyle büyüyen her insan iyi bir insan olur.”

“"Geçmişini bilen, merak eden, yanlış da olsa bilmeye çalışan, gelecek endişesi olan, geleceğe dönük bazı tahminler yapan tek varlık insandır."”

“Selanik'te "Ali Rıza oğlu Mustafa" olarak başlayan hayatı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin kurucusu "Gazi Mustafa Kemal Atatürk" olarak nihayete erdi.”

““1919’un İstanbul’unun eni boyu bugünküyle mukayese edilecek gibi değildi. Şehrin dışında ismi ‘Makriköy’ olan bir Bakırköy, bir de Ayastefanos (Yeşilköy) vardı ve bunlar uzak banliyölerdi. Bugünkü Kazlıçeşme mıntıkasında, toprak ve yeşillikle iç içe Yeni Mahalle denen ahşap bir mahalle vardı. Burası 1912-1913 Balkan göçlerinin yarattığı mekânlardan biri olmalı. Üsküdar karşının (Anadolu’nun) merkeziydi. Kadıköy kibar bir banliyöydü. Beyoğlu dediğimiz mıntıka ise bugünkü Taksim’e kadar zor ulaşırdı. Kasımpaşa ve Kulaksız Mezarlığı’nı görmek için Pera Palas’tan aşağıya bakmak yeterliydi. Şehrin dışında Haliç boyunda Eyüp; karşısında Sütlüce ve Hasköy göze çarpardı…””

“Osmanlı bürokrasisinde yerleri nasıl? Bürokraside de aynı şey var. Mesela çok teferruatlı araştırmalarımız yok ama “sicil-i ahval defteri “ dediğimiz imparatorluğun personel dosyaları, II. Abdülhamit devrinde açılmaya başlandı, yani o komisyon o zaman çalışmaya başladı. Tanzimat devam ediyor, şubelere ayrılıyor, memurluklar veriliyor. Mesela Gabriel Noradinkyan, Balkan Harbi sırasında Osmanlı Hariciye Nazırıdır. Taha Akyol -İlber Ortaylı”

“Türklerde Gök-Tan inancına göre, "kutsal evlilik" de yoktur. Yani Türk'ün Gök-Tanrısı, Asur, Babil, Yunan ve Roma tanrıları gibi "Tanrıçalarla evlenmez. Türk düşüncesinde ve dil mantığında başka birçok kavmin dilinde görüldüğü gibi "erkek-dişi" ayrımı yoktur. Evren Türklere bir bütün olarak görünmekte, bu nedenle de Türklerde, dini bir anlayış gereği olarak "kadın-erkek" ayrımı bulunmamamaktadır.”